شماره یکم، سال یکم، تابستان 1399

ساڵی یه‌کم، ژماره‌ی یه‌که‌م، هاوین 2020 زایینی

 Vol.1, No.1, Summer 2020

آیین مهر در میان کُردان

فاروق صفی‌زاده

(دکترای زبان‌های باستان، پژوهشگر و نویسنده علوم زبانشناسی)

تاریخ دریافت: 13/01/1399 

تاریخ پذیرش: 04/05/1399

چکیده:

در تاریخ سرزمین ايران، كردان بيش از ديگر اقوام از فرهنگ و آيين آريايى ايرانى پاسدارى كرده‌اند. این پاسداشت سبب شده تا جنگ‌های زیادی بر آن‌ها تحمیل گردد. كُرد، نژاد از كاوه‌ى آهنگر، فريدون و رستم دستان دارد. نژادى است كه آوستا و زردشت، از ميان آن برخاسته است. در میان کردان چندین کیش و مذهب و آیین وجود دارد که همه‌ی این‌ها برمی‌گردد به آیین کهن کردان در دوران باستان به نام آیین مهر یا میتراییسم. این آیین‌ها عبارتند از: «یارسان یا اهل حق» که به غلط به آنان علی اللهی هم می‌گویند، «آیین ایزدی یا ازدی» که از آیین مهر و زردشت به جا مانده است و «آیین شبک» که آیینی بسیار کهن می‌باشد. در این مقاله ضمن بررسی کتب مقدس این آیین‌ها به بررسی آیین مهر و تأثیر این آیین بر آیین‌های گفته شده می‌پردازیم. بیشتر متون کهن این آیین‌ها به زبان گورانی یا هورامی می‌باشد که در این مقاله به شرح آن‌ها نیز پرداخته‌ شده است.

کلید واژه: زبان کردی، یارسان، اهل حق، زردشت، آیین مهر، سرانجام، ایزدی، شبک.

The ritual of Mehr among the Kurds

Farug Safiizadeh (Doctor of Ancient Languages, Researcher and author of linguistics)

Recive data: 2020/04/01 

 Accpte data: 2020/07/25

Abstract

In the history of the land of Iran, the Kurds have protected the Iranian Aryan culture and religion more than any other ethnic group. This protection has led to many wars. The Kurds are a descendant of Kaveh Ahangar, Fereydoun and Rostam. It is a race from which Avesta and Zoroaster originated. There are several religions and creeds among the Kurds, all of which date back to the ancient Kurdish religion in ancient times called the Mehr or Mithraism. These rituals include Yarsan or Ahl al-Haqq, which are also mistakenly called Ali Allah. The Yazidi or Azadi religion that has survived from the Mehr and Zoroastrian religions and the Shabak religion, which is a very ancient religion. In this article, while examining the sacred books of these rituals, we examine the ritual of Mehr and the effect of this ritual on the said rituals. Most of the ancient texts of these rituals are in Gorani or Horami language, which I have described in this article.

Keyword: Kurdish language, Yarsan, Ahl-e-Haq, Zoroastrianism, Mehr religion, finally, Izadi, Shabak.