شماره یکم، سال یکم، تابستان 1399

ساڵی یه‌کم، ژماره‌ی یه‌که‌م، هاوین 2020 زایینی

 Vol.1, No.1, Summer 2020

جغرافیای «پهلویان» و «گوران» تا قرن پنجم (ه‍. ق)

طیب طاهری

(پژوهشگر و نویسنده)

تاریخ دریافت: 01/12/1398 

تاریخ پذیرش: 30/02/1399

چکیده:

پهلویان، نام منطقه‌ای در زاگرس مرکزی است که قبلاً ماد کبیر بوده است و به جبال، عراق عجم هم نامگذاری می‌شود. این منطقه از جانب یونانی­ها به میدیا معرفی شده، و از جمله مراکز مهم علمی_ فرهنگی و استراتژیکی در طول تاریخ بوده است. بعدها نام کردستان به آن داده می­شود و همیشه -از زمان مادها تا کنون- دارای شاخصه های علمی، فرهنگی و شهرستانیت ویژه بوده است. بزرگترین رویداد علمی- فرهنگی و فلسفی این منطقه ظهور و بروز یارسان در آن می­باشد که می­توان اینان را بازمانده‌ی همان مغان مادی دانست. یارسان با پایمردی و مجاهدت، زبان و ادبیات، فرهنگ و هنر زاگرس را احیاء، حفظ و بازنشر می­دهد، و آن‌را به زمان کنونی می­رساند. فهلویات ادبیات این منطقه است که به زبان و ادبیات گورانی نیز اشتهار دارد، و از جمله شاخصه­های مردمان پهلویان می­باشد. گوران با سبق بیشتر از هزار سال مبارزه در حفظ و اعتلای فرهنگی- هنری- فلسفی زاگرس دارای گنجینه‌ای عظیم از مفاهیم و دستاورد است که هنوز بر تارک زاگرس سخن نخست ارایه می­دهد.

کلید واژه: پهلویان، گوران، یارسان، کردستان، زاگرس، لرستان.

Geography of "Pahlavian" and "Goran" until the fifth century (AH)

Tayeb Taheri (Author and Researcher)

Recive data: 2020/02/20

Accpte data: 2020/05/19

Abstract:

Pahlavi is the name of a region in the Central Zagros that formerly was the land of Great Med (Mad) and is also called as Ajam Iraq. The area was known by the Greeks as Media and has been one of the most important scientific, cultural and strategic centers throughout the history. Later this area known as Kurdistan and since the time of the Medes this area has always had special scientific, cultural and urban characteristics. The greatest scientific-cultural and philosophical event of this region was the emergence of Yaresan in that area, which can be considered as a remnant of the same Madi Moghan. Yaresan, through diligence and struggle, revives, preserves and republishes the language and literature, culture and art of the Zagros, and brings it to the present time. Fahlaviat is the literature of this region, which is also known as Gorani language and literature, and is one of the characteristics of the Pahlavi people. Goran has a historical background of more than a thousand years of preserving and promoting the cultural, artistic, philosophical Zagros area, which has a huge treasure of concepts and achievements that still gives the first word on the forehead of Zagros.

Keywords: Pahlavian, Goran, Yaresan, Kurdistan, Zagros, Lorestan