شماره چهارم، سال دوم، بهار 1400

ساڵی دووه‌م، ژماره‌ی چواره‌م، به‌هاری 2021 زایینی

 Vol. 2, No. 4, Spring 2021

شکل گیری هویت ایلی عشیره ایِ سرزمین پهلویان (قرون 7 و 8 هـ.ق)

طیب طاهری (نویسنده و پژوهشگر)

تاریخ دریافت: 09/01/1400 

تاریخ پذیرش: 24/03/1400

   چکیده

سرزمین پهلویان یا ماد کبیر، بر اساس گزارشات اولیه از منابع تاریخی، دارای مردمانی به اسم گوران با قبایل و طبقات مختلف اجتماعی بوده است. کرپن­ها یا مغان مادی سه خاندان «اوسج»، «کوی» و «بندو» بوده­اند. مازنجانی، بابونی، برزیکانی، عنازیه، عیشانیه، شاذنجانی... نام قبایل موجود در گوران در قرن سوم و چهارم هجری است. عده­ی کثیری از مردمان گوران در همین قرون به نواحی آناطولی و همچنین به بغداد کوچ داده می­شوند که بعدها به دیملی (زازا) و فیلی اشتهار پیدا می­کنند. در قرن هفتم و هشتم نام­های جدیدی در منابع تاریخی ثبت می­گردد که حاکی از تغییر دموگرافی مردم گوران است. به عبارت دیگر تا قرن هشتم شاهد استقلال ایلاتی از پیکره­ی گوران خواهیم بود که می­توانیم به: زنگنه، هورامی، لک، کلهر، فیلی و ایلامی، گروسی، اردلان، کلیایی در این سرزمین اشاره کنیم. هر کدام از این ایلات و قبایل دارای استقلال می­گردند و حتی برخی به علت گستردگی جمعیت به کنفدراسیون ایلی هم تبدیل می­شوند.

کلید واژه: گوران، پهلویان، زنگنه، لک، کلهر، ایلامی و فیلی، هورامی، دیملی.

Formation of tribal identity of the Pahlavi land (7th and 8th centuries AH)

Tayeb Taheri  (Author and Researcher)

Recive data: 2021/03/29

Accpte data: 2021/06/14

Abstract:

According to initial records from historical sources indicate that in the land of the Pahlavis or the Great Medes, there was people named Guran with different tribes and social classes. The Karpans or Moghans of Medes had three families: "Osaj", "Koi" and "Bando". Tribes such as Mazanjani, Babuni, Barzikani, Anazieh, Aishaniyeh, Shazanjani… are the names of the tribes of Guran in the third and fourth centuries AH. Many Gurani people during same time migrated to Anatolia, later known as Dimli (Zaza) and to Baghdad later known as Faili. In the seventh and eighth centuries AH, new names are recorded in the historical sources which show the change in the demography of the people of Guran. In other words, until the eighth century AH, we observe the name of many tribes whom split from the body of Guran such as: Zanganeh, Horami, Lak, Kalhor, Faili and Elami, Garussi, Ardalani, Kuliyaee. All these tribes and clans later become independent tribes, some tribes due to their large population combined together and established a tribal confederation.

 Keywords: Guran, Pahlavian, Zangeneh, Lak, Kalhor, Elami and Faili, Hawrami, Dimli.